Ельня
Ельня — самае вялікае вярховае балота Беларусі і адно з найбуйнейшых у Еўропе: амаль 19 тысяч гектараў моху, журавін і вузкіх лясных астравоў, куды стагоддзямі не даходзілі ні плуг, ні сякера. Сюды вядзе драўляны насціл, які заканчваецца цішынёй і гарызонтам без адзінага дрэва. А з канца жніўня па кастрычнік тут спыняюцца тысячы шэрых жураўлёў — найбуйнейшая ў Беларусі перадперелётная стаянка гэтага віду.
Музей у Германовічах працуе з аўторка па нядзелю, 9:00–18:00 (перапынак 13:00–14:00), выходны — панядзелак. Калі выезд выпадае на панядзелак, гэты пункт лагічна прыбраць з маршруту альбо памяняць месцамі з Міёрамі.
Гатовы маршрут для навігатара: Мінск → Германовічы → пачатак тропы ў Ельні. Сама тропа — пешая, без аўтамабільных дарог, падрабязнасці ніжэй.
Германовічы
Германовічы — аграгарадок на рацэ Дзісна з сядзібай Шырынаў 1782 года пабудовы, у стылі класіцызму: двухпавярховы палац з калонадай, які цудам перажыў два стагоддзі, абедзве сусветныя войны і савецкую школу — яна тут і дагэтуль, дзяцей па калідорах сядзібы водзяць і зараз. На другім паверсе размясціўся музей, цалкам прысвечаны Язэпу Драздовічу — мастаку, скульптару, этнографу і, у нейкім сэнсе, вясковаму містыку. Драздовіч нарадзіўся непадалёк, у Глыбоцкім раёне, у 1888 годзе, пешшу абышоў палову тагачаснай Беларусі, замалёўваючы народныя касцюмы і начынне, а ў 1920-х пісаў дываны з беларускім арнаментам, каб не галадаць. Вядомы ён, аднак, не гэтым: Драздовіч — аўтар серыі «касмічных» карцін з пейзажамі Марса і Сатурна, напісаных без адзінага дня па-за беларускай вёскай, і яго называюць адным з першых беларускіх навуковых фантастаў. Памёр у 1954 годзе і пахаваны тут жа, у Германовічах.
абед
Міёры — невялікі райцэнтр на беразе аднайменнага возера, рэстаранаў з гісторыяй тут шукаць не варта. Просты варыянт — кафэ «Дзвіна» Міёрскага райспажыўтаварыства (вул. Юбілейная, 18): сталоўская кухня, але сытна і танна. Надзейней — узяць ежу з сабой: на самой тропе ні кафэ, ні крамы няма, а пасля пары гадзін па моху апетыт гарантаваны.
экатропа «Азяроўкі»
Ад Міёр да вёскі Канахі — каля 12 км, машыну пакідаюць ля інфармацыйных стэндаў. Далей — каля 800 метраў лесам, і пачынаецца сам драўляны насціл: чатыры слаі дрэва (знізу асіна, зверху дуб — каб трымаць пастаянную сырасць), паводле розных крыніц, ад паўтара да двух з паловай кіламетраў у адзін бок. Тропа адна, без развілак — заблудзіцца немагчыма. Хадзіць па насціле можна і басанож, але без гумовых ботаў, асабліва пасля дажджу, лепш не соваешся: балота застаецца балотам па абодва бакі дошак. Няспешная прагулка туды-назад з прыпынкамі ля аглядной вышкі і інфармацыйных стэндаў — гадзіны дзве-тры.
Уваход на тропу — паводле розных крыніц, то ці свабодны, то ці сімвалічная плата (каля 5 BYN з дарослага, дзеці да 15 гадоў бясплатна): правілы ў апошнія пару гадоў мяняліся, таму разумна спраўдзіцца загадзя па тэлефоне візіт-цэнтра заказніка ў Міёрах — +375 2152 5-24-77. Там жа можна замовіць экскурсію з гідам (ад 8 BYN) альбо паход на балотаступах да далёкіх азёраў — у заказніку іх больш за сотню (ад 12 BYN).
Дрэвы сярод моху хутка чахнуць: торф на вярховым балоце вельмі бедны, і нават соснам тут цяжка выжыць — адсюль характэрны пейзаж з сухастоем і рэдкаллем. Затое журавін і маросквы ў сезон — колькі панясеце, збіраць можна, толькі кусцікі не губіце. А яшчэ балотная вада, насуперак выгляду, прыдатная для піцця — торф дзейнічае як прыродны фільтр.
адкрыць на карцежураўлі
Калі прыехаць у патрэбны месяц, цішыню на балоце парушае курлыканне. З канца жніўня па кастрычнік на Ельню зляцаюцца шэрыя жураўлі — паводле розных ацэнак, ад пяці да шасці тысяч птушак адначасова, найбуйнейшая перадперелётная стаянка гэтага віду ў Беларусі. Удзень жураўлі кормяцца на навакольных палях, а на ноч вяртаюцца на балота: тут драпежнік не падбярэцца непрыкметна. Самае эфектнае відовішча — вечаровы прылёт альбо ранішні адлёт, калі птушкі ідуць клінам праз неба; дзённая прагулка па насціле такога шоу не гарантуе, але ўбачыць і пачуць жураўлёў здалёк шанцы добрыя, асабліва з вышкі. У сярэдзіне верасня ў Міёрах праходзіць экалагічнае свята «Жураўлі і журавіны Міёрскага краю» — з кірмашом, конкурсамі і ўсёй тэмай на цэлы дзень.
Па-за сезонам (з лістапада па канец жніўня) жураўлёў не будзе — затое будзе ціхае вярховае балота амаль без турыстаў, і гэта таксама таго вартае.
што яшчэ побач
За 43 км ад Міёр, ужо ў другі бок ад Мінска, — Дзісна, самы маленькі горад Беларусі: пара тысяч жыхароў на зліцці Дзісны і Заходняй Дзвіны, паромная пераправа для машын і барочны касцёл Беззаганнага Зачацця XVIII стагоддзя на ўзгорку. За адзін дзень з Ельняй туды ўжо не паспець без спешкі — разумней пакінуць як асобную вылазку, бо дарога з Мінска тая самая.
17:00–20:30 — дарога дадому, з прыпынкамі па неабходнасці.
Загрузка…